Ryzyko złamań całkowitych i miejscowo-specyficznych u wegetarian i wegan: wyniki prospektywnego badania EPIC-Oxford

• Tammy Y N Tong, Paul N Appleby, Miranda E G Armstrong, Georgina K Fensom, Anika Knuppel, Keren Papier, Aurora Perez-Cornago, Ruth C Travis, Timothy J Key, Journal Article, Research Support, Non-U.S. Gov't, 2020-11-23, BMC Med

• Tematyka Pracy - Głównym przedmiotem badania była ocena, czy istnieją różnice w ryzyku złamań kości pomiędzy osobami na diecie wegetariańskiej, wegańskiej i wszystkożernej. Autorzy skupili się szczególnie na złamaniach różnych części ciała, takich jak biodro, ramię czy noga.

• Hipoteza Badawcza - Badacze postawili sobie pytanie, czy osoby niejedzące mięsa, a zwłaszcza weganie, są bardziej narażeni na złamania w porównaniu do osób jedzących mięso. Celem było wypełnienie luki w dotychczasowych, nielicznych badaniach prospektywnych na ten temat.

• Informacje Podstawowe - Badanie zostało opublikowane w czasopiśmie BMC Med w 2020 roku. Autorami są naukowcy z Uniwersytetu Oksfordzkiego, a praca miała charakter prospektywnego badania kohortowego.

• Podsumowanie Wyników - Kluczowym odkryciem było, że osoby niejedzące mięsa, a szczególnie weganie, wykazywały wyraźnie wyższe ryzyko złamań, zwłaszcza złamań szyjki kości udowej. W porównaniu z osobami jedzącymi mięso, ryzyko to było o 25% wyższe u wegetarian i o 31% wyższe u wegan. Najbardziej uderzający wynik dotyczył jednak ryzyka złamania biodra u wegan – było ono ponad dwukrotnie wyższe (współczynnik ryzyka 2,31). Przekładało się to na około 15 dodatkowych przypadków złamań na 1000 osób w ciągu 10 lat.

Co więcej, weganie mieli też wyższe ogólne ryzyko złamań, w tym złamań nóg i innych głównych miejsc, takich jak obojczyk czy żebra. Istotne jest podkreślenie, że ryzyko to było częściowo związane z niższym wskaźnikiem masy ciała (BMI) u osób na diecie roślinnej, ale pozostawało znaczące nawet po uwzględnieniu tego czynnika. Badacze nie znaleźli natomiast istotnych różnic w ryzyku złamań nadgarstka czy kostki pomiędzy grupami dietetycznymi.

• Dane o Badaniu - Badanie oparto na danych z kohorty EPIC-Oxford. Uczestników podzielono na cztery grupy dietetyczne: 29 380 osób jedzących mięso, 8037 jedzących ryby, 15 499 wegetarian i 1982 wegan. Średni czas obserwacji wyniósł 17,6 lat, a wyniki uzyskano poprzez połączenie danych ze szpitalnych rejestrów pacjentów oraz aktów zgonu.

• Wady Metodologiczne - Autorzy zwracają uwagę na pewne ograniczenia. Przede wszystkim, dieta uczestników była oceniana tylko na początku badania i podczas jednej kontroli, co oznacza, że mogła się zmieniać w trakcie obserwacji. Drobnym zastrzeżeniem jest też fakt, że nie uwzględniono wszystkich potencjalnych czynników wpływających na ryzyko złamań, takich jak przyjmowanie suplementów wapnia czy witaminy D, które mogły różnić się między grupami. Warto wspomnieć, że grupa wegan była stosunkowo mała, co mogło wpłynąć na precyzję szacunków.

• Konsekwencje Praktyczne - Wyniki te mogą mieć bezpośrednie przełożenie na zalecenia dietetyczne dla osób na dietach roślinnych. Konkretnym zastosowaniem jest sugerowanie weganom i wegetarianom, aby zwracali szczególną uwagę na odpowiednią podaż wapnia i białka w diecie, a także regularnie monitorowali stan swojej gęstości mineralnej kości, aby zapobiegać złamaniom.

• Pytania do Refleksji

  • Czy zaobserwowane wyższe ryzyko złamań biodra u wegan (HR 2,31) może wynikać z niższego spożycia wapnia i białka, czy też z innych, nieuwzględnionych w badaniu czynników, takich jak różnice w poziomie witaminy D?
  • Jakie konkretne interwencje dietetyczne lub suplementacyjne mogłyby zniwelować różnice w ryzyku złamań między osobami na diecie roślinnej a wszystkożernej?
  • Czy bardziej restrykcyjne diety, jak wegańska, wymagają szczególnego nadzoru lekarskiego w kontekście zdrowia kości, zwłaszcza u osób starszych?
  • Dlaczego badanie nie wykazało istotnych różnic w ryzyku złamań nadgarstka, ale wykazało je w przypadku złamań biodra i nóg – co to mówi o specyfice wpływu diety na różne typy kości?
  • Czy społeczny trend w kierunku diet roślinnych powinien skłonić systemy opieki zdrowotnej do opracowania dedykowanych wytycznych profilaktyki osteoporozy dla wegetarian i wegan?

Materiał ten powstał tylko na podstawie dostępnego abstraktu z badania.