Wpływ kawy na wchłanianie żelaza niehemowego: badanie z podwójnymi izotopami

• Autorzy: T A Morck, S R Lynch, J D Cook; PublicationTypes: Clinical Trial, Comparative Study, Controlled Clinical Trial, Journal Article, Research Support, U.S. Gov't, Non-P.H.S.; publicationDate: 1983-Mar; publisherName: Am J Clin Nutr

• Zagadnienie Badawcze

  Wpływ popularnych napojów, a konkretnie kawy, na wchłanianie żelaza niehemowego (nonheme iron) w organizmie człowieka.

• Kierunek Eksploracji

  Ocena, w jaki sposób spożycie kawy modyfikuje przyswajanie żelaza z posiłku, oraz porównanie siły tego efektu z działaniem herbaty, znanego inhibitora.

• Informacje Ogólne

  Badanie opublikowano w marcu 1983 roku w czasopiśmie „Am J Clin Nutr”. Jest to kontrolowane badanie kliniczne z grupą porównawczą.

• Podsumowanie Wyników

  Wyniki sugerują, że kawa istotnie hamuje wchłanianie żelaza, a efekt ten jest zależny od dawki. W przypadku posiłku zawierającego burgera, filiżanka kawy zmniejszyła przyswajanie żelaza o 39%, podczas gdy herbata, uznawana za silny inhibitor, obniżyła je o 64%. Gdy kawę (zarówno filtrowaną, jak i rozpuszczalną) spożyto z posiłkiem z półoczyszczonych składników, wchłanianie spadło z 5,88% do odpowiednio 1,64% i 0,97%. Podwojenie mocy kawy rozpuszczalnej obniżyło ten wskaźnik do zaledwie 0,53%. Artykuł wykazał, że wypicie kawy na godzinę przed posiłkiem nie wpływa na wchłanianie żelaza, ale spożycie jej godzinę po posiłku daje taki sam efekt hamujący, jak picie jej w trakcie jedzenia. Co istotne, kawa hamowała wchłanianie żelaza zarówno z chlorku żelaza, jak i z NaFeEDTA, co sugeruje, że mechanizm nie jest specyficzny dla konkretnej formy tego pierwiastka.

• Zarys Metodologii

  Badanie przeprowadzono z użyciem techniki podwójnych izotopów (dual isotope studies) na grupie zdrowych osób z prawidłowym poziomem żelaza (iron replete human subjects). Uczestnicy spożywali posiłki testowe, a następnie mierzono wchłanianie żelaza niehemowego. W pierwszej części eksperymentu porównano wpływ kawy i herbaty na przyswajanie żelaza z posiłku składającego się z hamburgera. W drugiej części użyto posiłku z półoczyszczonych składników (semipurified ingredients), aby zbadać wpływ kawy filtrowanej (drip coffee) i rozpuszczalnej (instant coffee) na wchłanianie. Dodatkowo, w jednym z wariantów, podwojono stężenie kawy rozpuszczalnej, by ocenić efekt zależności od dawki. Kolejny etap polegał na podawaniu kawy uczestnikom na godzinę przed posiłkiem oraz godzinę po posiłku, aby określić znaczenie czasu spożycia. W końcowej fazie, w testach bez pokarmu (no food items), porównano wchłanianie żelaza z NaFeEDTA i chlorku żelaza (ferric chloride) dodanych bezpośrednio do kawy. Wyniki analizowano, porównując procentowe zmiany wchłaniania żelaza w różnych warunkach eksperymentalnych.

• Wady Metodologiczne

  Badanie ma następujące ograniczenia. Po pierwsze, nie określono liczby uczestników, co utrudnia ocenę mocy statystycznej wyników. Należy zauważyć, że grupa badana składała się wyłącznie z osób zdrowych z prawidłowym poziomem żelaza, co oznacza, że wyniki mogą nie być w pełni reprezentatywne dla populacji z niedoborami tego pierwiastka. Ograniczeniem jest również fakt, że badanie koncentrowało się na pojedynczych posiłkach, a nie na długoterminowych nawykach żywieniowych. Ponadto, nie opisano, w jaki sposób kontrolowano zmienne takie jak skład posiłku czy indywidualne różnice w metabolizmie uczestników. Wreszcie, badanie nie uwzględniło potencjalnego wpływu innych składników diety na interakcję kawy z żelazem.

• Użyteczność Odkryć

  Wyniki mają bezpośrednie praktyczne zastosowanie w poradnictwie dietetycznym. Osoby z niedoborem żelaza lub zagrożone anemią powinny unikać picia kawy w trakcie posiłków bogatych w to mikroelement, a także przez co najmniej godzinę po ich spożyciu, aby zminimalizować ryzyko upośledzenia wchłaniania żelaza.

• % Obszary Dalszej Eksploracji

  • Czy efekt hamujący kawy na wchłanianie żelaza jest taki sam u osób z niedokrwistością z niedoboru żelaza, jak u osób z prawidłowym jego poziomem?
  • Jaki dokładnie mechanizm biochemiczny odpowiada za zahamowanie wchłaniania żelaza przez (polifenole) kawy, biorąc pod uwagę, że efekt ten jest podobny dla różnych form żelaza?
  • Jakie są długoterminowe skutki regularnego spożywania kawy z posiłkami na status żelaza w organizmie w populacji ogólnej?
  • Czy istnieją inne powszechnie spożywane napoje lub produkty spożywcze, które mogą wchodzić w interakcje z wchłanianiem żelaza w podobny, zależny od dawki sposób?

Podsumowanie bazuje tylko na abstrakcie.