Wpływ olejków eterycznych z drzew na funkcje odpornościowe człowieka: badanie kliniczne

• Q. Li, M. Kobayashi, Y. Wakayama, H. Inagaki, M. Katsumata, Y. Hirata, K. Hirata, T. Shimizu, T. Kawada, B.J. Park, T. Ohira, T. Kagawa, Y. Miyazaki; Journal Article; 2009; Int J Immunopathol Pharmacol

• Zakres Tematyczny Badanie dotyczy wpływu olejków eterycznych (essential oils) pozyskiwanych z drzew na funkcjonowanie układu odpornościowego człowieka. Głównym przedmiotem analizy jest związek między wdychaniem lotnych substancji zapachowych (phytoncides) a aktywnością komórek NK (natural killer cells), które odgrywają kluczową rolę w obronie organizmu.

• Kierunek Eksploracji Celem pracy było zidentyfikowanie czynników w środowisku leśnym, które odpowiadają za wzrost aktywności komórek NK. Wcześniejsze obserwacje zespołu wykazały, że pobyt w lesie zwiększa tę aktywność na ponad tydzień. W niniejszym badaniu postanowiono sprawdzić, czy same olejki eteryczne z drzew są w stanie wywołać podobny efekt.

• Dane o Publikacji Autorami są Q. Li, M. Kobayashi, Y. Wakayama, H. Inagaki, M. Katsumata, Y. Hirata, K. Hirata, T. Shimizu, T. Kawada, B.J. Park, T. Ohira, T. Kagawa oraz Y. Miyazaki. Praca została opublikowana w 2009 roku w czasopiśmie "Int J Immunopathol Pharmacol". Jest to badanie kliniczne (Clinical Trial) z grupy artykułów naukowych (Journal Article).

• Spostrzeżenia Kluczowym odkryciem było, że ekspozycja na olejki eteryczne (phytoncides) znacząco zwiększyła aktywność komórek NK u uczestników. Zespół badawczy zaobserwował również wzrost odsetka komórek NK oraz komórek zawierających białka zwalczające nowotwory, takie jak perforyna (perforin) i granulizyna (granulysin). Co więcej, stwierdzono spadek poziomu hormonów stresu (adrenaliny i noradrenaliny) w moczu badanych.

  Istotne jest podkreślenie, że efekt ten był widoczny w kontrolowanych warunkach pokoju hotelowego, a nie w naturalnym lesie. Oznacza to, że samo wdychanie lotnych związków z drewna może aktywować układ odpornościowy. Nie sposób nie zauważyć, że wyniki te sugerują mechanizm, w którym obniżenie poziomu hormonów stresu może być powiązane ze wzrostem aktywności komórek NK.

• Sposób Przeprowadzenia W badaniu wzięło udział dwunastu zdrowych mężczyzn w wieku od 37 do 60 lat. Uczestnicy spędzili trzy noce w pokoju hotelowym w mieście, od godziny 19:00 do 8:00 rano. W pomieszczeniu wytwarzano parę z olejku z drewna cypryśnika tępego (Chamaecyparis obtusa) za pomocą nawilżacza powietrza. Próbki krwi pobrano ostatniego dnia, a próbki moczu analizowano codziennie podczas całego pobytu. Pomiarom poddano aktywność komórek NK, odsetek limfocytów oraz stężenie hormonów stresu w moczu.

• Ograniczenia Interpretacyjne Niestety, badanie ma kilka poważnych ograniczeń. Przede wszystkim, zespół badawczy nie podaje dokładnych wartości liczbowych wyników, co znacząco ogranicza możliwość weryfikacji i porównania efektów. Istotnym problemem jest również mała liczebność próby – zaledwie dwunastu uczestników, wszyscy mężczyźni w podobnym wieku. Poważnym zastrzeżeniem jest krótki czas ekspozycji na olejki eteryczne. Jak sami autorzy stwierdzają w abstrakcie, "badanie wskazuje, że ekspozycja na fitoncydy może częściowo przyczyniać się do zwiększonej aktywności NK", co sugeruje, że nie jest to jedyny czynnik. Ponadto, nie wiemy, czy efekty te utrzymywały się dłużej niż przez okres obserwacji.

• Znaczenie Badania Wyniki te mają praktyczne zastosowanie w kilku obszarach. Po pierwsze, w medycynie prewencyjnej, gdzie aromaterapia z wykorzystaniem olejków drzewnych mogłaby być stosowana jako naturalna metoda wspomagania odporności. Po drugie, w projektowaniu przestrzeni biurowych i mieszkalnych, gdzie dodawanie lotnych związków drzewnych do powietrza mogłoby poprawić zdrowie pracowników. Po trzecie, w turystyce zdrowotnej i leśnej (forest therapy), gdzie wyniki te dostarczają naukowych podstaw dla terapeutycznego wpływu lasów na organizm człowieka.

• Tematy do Rozważenia

  • Czy wzrost aktywności komórek NK po ekspozycji na fitoncydy jest efektem bezpośredniego oddziaływania tych związków na komórki, czy też pośrednim skutkiem obniżenia poziomu hormonów stresu?
  • Jakie konkretne stężenia alfa-pinenu i beta-pinenu w powietrzu są niezbędne do wywołania mierzalnego efektu immunologicznego u człowieka?
  • Czy długotrwała, codzienna ekspozycja na sztucznie wytwarzane fitoncydy w pomieszczeniach zamkniętych mogłaby prowadzić do adaptacji organizmu i osłabienia odpowiedzi immunologicznej?

Streszczenie to stanowi jedyne źródło podsumowania.